Oer- Hollands schaatstafereel

Posted on

Rietstengels steken boven de ijsvlakte uit. Aren wapperen mee met de windrichting van de straffe oostenwind. De Lek is buiten haar oevers getreden en het bevroren water staat tot aan de winterdijk. De uiterwaarde is veranderd in een grote ijsvlakte. Daar waar ganzen overwinteren zijn ze nu verdreven door het koudefront en is het terrein voor de schaatsliefhebber. Mijn kleine kindervoetjes houden zich schuil met dubbele sokken in regenlaarzen die aan houtjes worden vastgemaakt. Mijn hak wordt tegen het leertje aangedrukt. Touwtjes worden kruislings over mijn laarzen strak getrokken met een stevige knoop vastgezet. Vol angst sta ik voor de eerste keer op Friese doorlopers. Dunne ijzers dragen mij op het ijs. Schaatsen die ik nog lang zal vervloeken om het losschieten van mijn laarzen. Om met ijskoude en haast bevroren vingertjes de knoopjes uit het net zo bevroren touwtje te halen. Twee handen, rood van de kou. Bijna gevoelloos. Nauwelijks beweegbaar. Koorden aanhalen en opnieuw strikken tegen beter weten in.
Nu houden mijn handen de stoelleuning vast en maak ik mijn eerste slagen. Onder mij kraakt donker bevroren water. Ik begeef mij op glad ijs met enkel een witte streep als afdruk van een eerder gepasseerde schaatser. Thuis staat de tv aan waar mijn moeder kijkt naar de Elfstedentocht.

De tijd die met mijn leeftijdsjaren meereist brengt mij op de gracht van fort Honswijk. Daar waar ik dezelfde witte strepen terugvindt. Schaatsen met buurtgenoten. Een unieke ervaring want de jaren die volgen zullen verstookt blijven van voldoende ijsvorming. Friese doorlopers worden vervangen door witte kunstschaatsen. Ik zie hoe een schaatser gered wordt uit een wak en ik voel hoe hard ijs is bij een val. De vermoeidheid van de inspanning, de kou en het genot van een oer Hollands schaats tafereel. Op de doordeweekse dagen wordt het schaatsen op de gracht afgewisseld met schaatsen op de smalle slootjes tussen de weilanden van onze boerderij.

Dertig jaar later. De gracht is vervangen door de ijsbaan in de buurt. Mijn kinderen leren schaatsen op ijshockeys en de puck schiet tussen mijn noren door naar de tegenspeler. Het ijs kraakt en de 7 cm ijsdikte die vereist is om te mogen schaatsen wordt maar net gehaald. Ik denk terug aan de nostalgie van weleer. Overwinterende ganzen die leven op de uiterwaarde, hebben onlangs hun voedsel in de vorm van plantenresten gezocht langs de schoongeveegde ijsbaan. De zwaargebouwde watervogel is de rommelmaker geweest op deze ijsbaan en daarmee begaven ze zich voor de schaatsliefhebber dit keer op heel glad ijs.